ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35

Ethical Leadership of School Administrators under the Office of Secondary Educational Service Area 35

  • ภัทรินญา เดชาวัตธนโชติ
  • สมเกียรติ ตุ่นแก้ว
  • สมบูรณ์ อริยา
  • สุวดี อุปปินใจ
Keywords: ภาวะผู้นำ, ผู้นำเชิงจริยธรรม, ผู้บริหารสถานศึกษา

Abstract

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพที่แสดงถึงภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา 3) พัฒนาแนวทางการสร้างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา และ 4) นำเสนอแนวทางการสร้างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสม ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 343 คน และการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการจัดสนทนากลุ่ม

ผลการศึกษาสภาพที่แสดงถึงภาวะผู้นำพบว่า ระดับความคิดเห็นที่มีต่อการนำนโยบายสู่การปฏิบัติของผู้บริหารสถานศึกษาในภาพรวม อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยที่ระดับ 3.83 ขณะที่ผู้บริหารสถานศึกษาได้รับความกดดันจากการที่จำนวนเรียนลดลง ประกอบกับต้องรับนโยบายจากเบื้องบนมาเพื่อบริหารงานสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพและเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อการจัดการเรียนการสอน บางครั้งการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ อาจมีข้อจำกัด หรือขาดอิสระในทางความคิดเห็นที่จะแก้ไขปัญหาได้ จึงทำให้เกิดความล่าช้าในการบริหารสถานศึกษาบางประการ

การวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำพบว่า ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล การเรียนรู้โดยใช้ดิจิทัลแพลตฟอร์ม การสร้างความตระหนักถึงบทบาท ความรับผิดชอบ ทักษะกระบวนการทางปัญญา จรรยาบรรณต่อตนเอง การสร้างระบบการศึกษาเพื่อเป็นเลิศทางวิชาการระดับนานาชาติ ทักษะกระบวนการปฏิบัติ จรรยาบรรณต่อผู้ร่วมงาน และ จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ กับบทบาทผู้นำในการบริหารสถานศึกษา ที่ระดับ .736**, .617**, .611**, .520**,.464**, .453**, .479**, .437** และ .409** โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ตามลำดับ

               แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม มี 7 องค์ประกอบ คือ 1) การบริหารตนเอง 2) การบริหารผู้ร่วมงาน 3) การบริหารองค์กร 4) การบริหารการเรียนรู้ 5) การบริหารการศึกษา 6) การบริหารเครือข่าย และ 7) การบริหารตามหลักธรรมภิบาล ดังนั้น สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 ควรนำแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ไปทดลองใช้อย่างสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.2561-2580 ประเด็นปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ให้เกิดเป็นรูปธรรมต่อไป

References

กมลพรรณ พึ่งด้วง. (2560). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ฐิตาภา เบ็ญจาธิกุล. (2557). รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัด
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏ
พระนคร, 5(1), 81-94.
ทัศนีย์ บุญมาภิ และคณะ. (2561). รูปแบบความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน ในการบริหารโรงเรียน
ขนาดเล็ก เขตภาคเหนือตอนบน. NRRU Community Research Journal, 12(1), 73-86.
บุญมา แพ่งศรีสาร. (2560). คุณลักษณะผู้บริหารทางการศึกษาในยุคศตวรรษใหม่. วารสาร มจร.
นครน่านปริทรรศน์, 2(2), 131-141.
ปณตนนท์ เถียรประภากุล. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการศึกษา 4.0. Veridian
E-Journal,Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and arts), 11(2): 1994-2013.
พิณสุดา สิริธรังศรี และคณะ. (2557). รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน : รายงานการวิจัย
และพัฒนา. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
ภัทรินญา เดชาวัตธนโชติ. (2563). แนวทางการสร้างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35. [วิเคราะห์]. เชียงราย.
วิลาสินี วัฒนมงคล. (2561). วิกฤตการศึกษาไทยในยุค 4.0. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร. มหาวิทยาลัย
มหามกุฏราชวิทยาลัย, 6(1), 427-444.
สมศรี เณรจาที และ วัชรี ชูชาติ. (2560). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนให้
มีคุณลักษณะพึงประสงค์ในศตวรรษที่ 21. วารสารบริหารการศึกษา มศว., 14(27), 10-20.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). รายงานการศึกษาไทย พ.ศ. 2561 = Education in
Thailand 2018. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค
สุกัญญา รอดระกํา. (2561). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในยุคไทยแลนด์ 4.0. รายงานสืบเนื่องจากการ
ประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 2 โดยมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.“GRADUATE SCHOOL CONFERENCE 2018”, กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย. 575-579.
สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2554). ภาวะความเป็นผู้นำ. กรุงเทพฯ: เอ็กซ์เปอร์เน็ท.
สุบัน มุขธระโกษา. (2561). ความเป็นมืออาชีพของผู้บริหารสถานศึกษายุคไทยแลนด์ 4.0. วารสาร
วิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 4(2), 453-461.
สุพิศ โสภา และคณะ. (2560). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนขนาดกลางสังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษาเขต 25 จังหวัดขอนแก่น: กรณีศึกษา โรงเรียนแวงใหญ่วิทยาคม. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 7(2), 84-94.
สุวิทย์ เมษินทรีย์ และคณะ. (2557). แนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษ
ที่ 21. สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิชัย พันธเสน และคณะ. (2558). การสังเคราะห์งานวิจัยว่าด้วยปัญหาและข้อเสนอแนะในกระบวนการ
จัดการศึกษาไทย: ประเด็นปัญหาคุณภาพการศึกษา (2535-2558). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
อัศวิน เสนีชัย. (2560). การพัฒนาตัวบ่งชี้ผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. คณะครุศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุษา แซ่เตียว. (2559). ทักษะของผู้บริหารกับการบริหารงานวิชาการโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Published
2020-06-30