รูปแบบการจัดการพลังงานชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในพื้นที่อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์

The Model of Local Energy Management to Promote Tourism in Khao Kho District, Phetchabun

  • ปิยรัตน์ มูลศรี
  • อาทิตย์ หู้เต็ม
Keywords: รูปแบบการจัดการพลังงานชุมชน, พลังงานทดแทน, การท่องเที่ยวอำเภอเขาค้อ The Model of Local Energy Management, Renewable energy, Tourism in Khao Kho District

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสำรวจการใช้พลังงานในการจัดการท่องเที่ยวในเขตพื้นที่อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ เพื่อให้ได้แนวทางการอนุรักษ์พลังงานและการใช้เทคโนโลยีพลังงานทดแทนที่เหมาะสมในการใช้สำหรับการจัดการท่องเที่ยว และเพื่อให้ได้รูปแบบการจัดการพลังงานชุมชนที่เหมาะสมสำหรับการจัดการท่องเที่ยวในเขตพื้นที่อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ โรงแรมที่พัก รีสอร์ท และแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลเขาค้อและตำบลทุ่งสมอที่คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มจำนวน 90 แห่ง การเก็บรวบรวมข้อมูลทำโดย การลงพื้นที่สังเกต การสนทนากลุ่มย่อย การสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้นำชุมชนและนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่น การอบรมให้ความรู้และให้ทดลองนำเทคโนโลยีไปใช้  ซึ่งจากผลการศึกษาพบว่า ในเขตพื้นที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลเขาค้อและองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสมอ มีศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนการท่องเที่ยวของเขาค้อ อีกทั้งมีแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลายทั้งการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ การท่องเที่ยวเชิงเกษตร และการท่องเชิงวัฒนธรรม โดยในแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวเดินทางมาท่องเที่ยวจำนวนมาก ซึ่งทำให้เกิดการขยายตัวของโรงแรมที่พัก รีสอร์ท ธุรกิจต่อเนื่องกับการท่องเที่ยว และชุมชนอย่างมาก ทำให้มีความต้องการใช้พลังงานโดยเฉพาะอย่างยิ่งพลังงานไฟฟ้าเพิ่มมากขึ้น โดยการจัดการพลังงานของชุมชนเกิดขึ้นเพียงบางแห่งในพื้นที่เท่านั้น จากการสำรวจความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างพบว่ามีความตระหนักและมีความสนใจในการใช้พลังงานทดแทนอยู่ในระดับมาก โดยมีความต้องการในการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพด้านการจัดการพลังงานเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอยู่ในระดับมาก และยินดีให้ความร่วมมือในการจัดการพลังงานเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอยู่ในระดับมาก

รูปแบบการจัดการพลังงานชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในพื้นที่อำเภอเขาค้อ จากปัญหาวิกฤติการด้านพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม ความตระหนักในเรื่องพลังงานของชุมชนและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนและผู้ประกอบการ จะนำไปสู่การวางแผนด้านการจัดการพลังงานเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว ต่อเนื่องไปสู่การดำเนินงานตามแผนการจัดการพลังงาน การติดตามประเมินผลการดำเนินงานและการพัฒนาปรับปรุงแผนและการดำเนินงานตามลำดับ ซึ่งแผนการจัดการพลังงานชุมชนและการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพจะทำให้เกิดองค์ความรู้ด้านการจัดการพลังงานที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวและแนวทางการปฏิบัติที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชน สามารถใช้เป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่น ๆ ต่อไปได้ และจะทำให้เกิดการพัฒนาท้องถิ่นด้านการท่องเที่ยวและการจัดการพลังงานชุมชนอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป

 

This research aims to explore the power using for tourism management in Khao Kho district, Phetchabun, to guidelines on energy conservation and use of renewable energy technologies suitable for tourism management and to make the community-energy management model for the proper management of tourism in the Khao Kho. This research used mixed method methodology. The samples were a hotel, an accommodation, a resort, and a tourist attraction place in the Tambon Kao Kho District Administrative Organization and the Tambon Thung Sa Mor District Administrative Organization areas and selected by random sampling in the number of 90. Data collection was done by the observation area, the focus group, interviewed with questionnaires, depth interviews with community leaders and local academic experts, and the training provided knowledge and bringing the technologies to trial. From the study, it found that the area in both of the Tambon Administrative Organization have the potential of natural resources and the environment that supported the tourism such as the eco-tourism, the agritourism, and the cultural tourism. From a lot of tourists in each year caused the expansion of the hotel accommodation resort business and the community. The expansion leaded to demand for energy, especially electricity increased. While the energy management occured only in certain areas. The poll found that respondents were aware and interested in using of renewable energy on a high level and needed to promote and develop energy management potential skill at a high level. Moreover they glad to cooperate in energy management to promote tourism in the high level. The energy management model to promote community tourism in Khao Kho. Energy crisis and environment bring to an awareness about the power of community and involvement of the community and entrepreneurs which lead to an energy management plan. Then implement, monitoring, assessment and development, are follow, respectively. The performance plan and operation bring to knowledge management and practices that are consistent with community life which can be used as a model for other communities and will continue to contribute to the ongoing and sustainable development of local tourism and energy management.

References

กระทรวงพลังงาน สำนักนโยบายและแผนพลังงาน. (2557). สถานการณ์พลังงานไทย. กรุงเทพฯ:
สำนักนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน.
จิตติมา ไพบูลย์. (2553). การจัดการพลังงานชุมชนตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษา
ชุมชนบ้านบึงตะโก และชุมชนบ้านบึงประเสริฐ ตาบลพลกรัง จังหวัดนครราชสีมา. กรุงเทพฯ:
สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
จำลอง โพธิ์บุญ. (2551). ISO14001 ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: ทิพเนตร์การพิมพ์.
ทศพนธ์ นรทัศน์. (2551). พลังงานชุมชน. สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2552, จาก http://www.thaingo .org
รัฐฐาน์ ฤทธิเกริกไกร. (2546). การจัดระบบการจัดการพลังงาน. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2552, จาก http://www.teenet.chiangmai.ac.th
วิสาขา ภู่จินดา. (2553). การถอดบทเรียนความสำเร็จของการจัดการพลังงานชุมชนโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. ม.ป.พ.: ม.ป.ม.
วิจิตรา ชูสกุล. 2551. พลังงานยั่งยืนชุมชนเป็นสุข. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2552, จาก http://www.netsurin.org
ศราพร ไกรยะปักษ์. (2553). รูปแบบที่เหมาะสมในการจัดการพลังงาน. (วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สถาบัน
บัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
สานิตย์ บุญชู. (2525). การพัฒนาชุมชน : การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน. กรุงเทพฯ: คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อนุบุตร สง่าราศี และคณะ. (2547). พลังงานยั่งยืน ทางออกจากวิกฤติพลังงาน เราช่วยกันได้. เครือข่ายนโยบายพลังงานและอุตสาหกรรม แผนงาน HPP-HIA กระทรวงสาธารณสุขและกลุ่มพลังไท. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข
Published
2016-12-29